سافاری یا تور سافاری: ماجراجویی در قلب حیات وحش آفریقا
سافاری یا تور سافاری یک سفر زمینی هیجانانگیز است که اغلب در قاره آفریقا انجام میشود و بر مشاهده و تجربه نزدیک حیات وحش و محیطهای طبیعی بکر تمرکز دارد. این نوع گردشگری امروزه به یکی از محبوبترین و منحصربهفردترین تجربههای سفر در جهان تبدیل شده است. تور سافاری معمولاً شامل رانندگی در طبیعت برای تماشای حیوانات از داخل وسیله نقلیه یا سافاری پیادهروی برای دیدن حیواناتی مانند “پنج حیوان بزرگ” یعنی شیر، پلنگ، کرگدن، فیل و بوفالوی عظیمالجثه آفریقایی در زیستگاه طبیعی آنها است.
تاریخچه سافاری
ریشه کلمه سافاری
کلمه سافاری ریشه در زبان سواحیلی دارد که زبان رایج در شرق آفریقا است. این کلمه در زبان سواحیلی به معنای “سفر” است. در دوران استعمار، اروپاییها از این کلمه برای توصیف سفرهای شکار خود در آفریقا استفاده میکردند. در آن دوران، گروههای کوچکی از اروپاییها با همراهی قبایل محلی، به شکار حیوانات بزرگ و وحشی میپرداختند.
تحول مفهوم سافاری در طول زمان
با گذشت زمان و افزایش آگاهیهای زیستمحیطی، مفهوم سافاری دستخوش تغییرات اساسی شد. امروزه سافاری دیگر به معنای شکار نیست، بلکه به سفری در دل طبیعت برای تماشا و قدردانی از حیات وحش اطلاق میشود. این تغییر نگرش، نقش مهمی در حفاظت از گونههای در معرض خطر و توسعه پایدار گردشگری در آفریقا داشته است.
تعریف سافاری مدرن
سافاری در دنیای امروز به معنای گذراندن مدتی در طبیعت وحشی برای تماشای حیوانات و پرندگان در زیستگاه طبیعی آنها است. این تجربه شامل مشاهده و تحسین حیات وحش، عکاسی طبیعت و آشنایی با اکوسیستمهای منحصربهفرد میشود.
هدف اصلی از سافاری مدرن، مشاهده و قدردانی از حیات وحش در زیستگاههای طبیعی آنها است. شرکتکنندگان در این تورها به جای تفنگ، دوربینهای حرفهای به همراه دارند تا لحظات ناب طبیعت را ثبت کنند. شرکت در تورهای سافاری امروزه به معنای حمایت از حفاظت از حیات وحش و جوامع محلی در آفریقا است.
ناگفته نماند که گردشگری حیات وحش نقش کلیدی در حفظ اقتصاد کشورهای آفریقایی ایفا میکند. درآمد حاصل از این تورها صرف حفاظت از پارکهای ملی، مبارزه با شکار غیرقانونی و بهبود زندگی جوامع محلی میشود.
انواع سافاری
سافاریهای تخصصی زیادی وجود دارند که هر کدام تجربه منحصربهفردی را برای علاقهمندان فراهم میکنند:
سافاری عکاسی
این نوع سافاری بر عکاسی از حیات وحش و مناظر طبیعی تمرکز دارد. تورهای عکاسی معمولاً با راهنمایان متخصص و عکاسان حرفهای برگزار میشوند و شرکتکنندگان فرصت ثبت تصاویر خارقالعاده از حیوانات را پیدا میکنند.
سافاری مهاجرتی
این تورها به منظور تماشای مهاجرت بزرگ حیوانات برگزار میشوند. معروفترین مهاجرت حیوانات در جهان، مهاجرت سالانه گاوهای وحشی و گورخرها در دشتهای سرنگتی تانزانیا و ماسایی مارای کنیا است.
سافاری پرندهنگری
این تورها برای علاقهمندان به پرندهشناسی طراحی شدهاند. تانزانیا با بیش از ۱۱۰۰ گونه پرنده، یکی از بهترین مقاصد پرندهنگری در جهان است.
سافاری پیادهروی
در این نوع سافاری، شرکتکنندگان با همراهی راهنمایان مسلح و کاربلد، پیاده به دل طبیعت میروند و فرصت مشاهده جزئیات دقیقتری از اکوسیستم را پیدا میکنند.
سافاری شبانه
برخی پارکهای ملی امکان سافاری شبانه را فراهم کردهاند که در آن میتوان حیوانات شبزی مانند کفتارها، گربهسانان کوچک و برخی گونههای نادر را مشاهده کرد.
سافاری با بالون هوای گرم
پرواز با بالون بر فراز دشتهای آفریقا در هنگام طلوع آفتاب، یکی از لوکسترین و رویاییترین تجربههای سافاری است.
سافاری خانوادگی
این تورها با برنامهریزی ویژه برای خانوادهها و کودکان طراحی میشوند و فعالیتهای آموزشی و سرگرمکننده را شامل میگردند.
سافاری اسبسواری
سوارکاری در دشتهای آفریقا و تماشای حیوانات از پشت اسب، تجربهای منحصربهفرد و هیجانانگیز است.
سافاری آشپزی
برخی تورهای لوکس، سافاری آشپزی را نیز ارائه میدهند که در آن شرکتکنندگان با غذاهای محلی و تکنیکهای آشپزی آفریقایی آشنا میشوند.
مدت زمان سافاری
تورهای سافاری میتوانند بسته به برنامه سفر و مقصد، از چند روز تا چند هفته طول بکشند:
-
سافاری کوتاه مدت: ۲ تا ۴ روز، مناسب برای بازدید از یک پارک ملی خاص
-
سافاری میانمدت: ۵ تا ۸ روز، امکان بازدید از چند پارک ملی
-
سافاری بلندمدت: ۹ تا ۱۴ روز، پوشش کامل مناطق مختلف
-
سافاری اختصاصی: بیش از دو هفته، برنامهریزی شده بر اساس علایق خاص مسافران
امکانات و اقامتگاههای سافاری
اقامتگاههای سافاری طیف گستردهای از گزینهها را شامل میشوند:
کمپینگهای ساده
این گزینه برای ماجراجویان و طبیعتدوستان با بودجه محدود مناسب است. اقامت در چادرهای ساده و استفاده از امکانات مشترک.
کمپهای چادری دائمی
چادرهای مجهز با تختهای راحت، حمام اختصاصی و خدمات پذیرایی. این کمپها معمولاً در داخل یا نزدیک پارکهای ملی قرار دارند.
لاجهای بومگردی
اقامتگاههای سنتی با معماری محلی که امکانات مدرن را با فرهنگ بومی تلفیق میکنند.
لاجهای لوکس
هتلهای پنج ستاره در دل طبیعت با تمام امکانات رفاهی از جمله استخر، رستورانهای عالی و خدمات ویژه.
کمپهای سیار
این کمپها همراه با حرکت حیوانات جابهجا میشوند و تجربه نزدیکتری از طبیعت فراهم میکنند.
فعالیتهای جانبی در تورهای سافاری
علاوه بر تماشای حیات وحش، تورهای سافاری فعالیتهای متنوع دیگری را نیز شامل میشوند:
-
تجربه فرهنگهای محلی: بازدید از روستاهای قبایل آفریقایی مانند ماسایی، هادزا و داتوگا
-
کاوش در مکانهای دیدنی طبیعی: مانند دهانه نگورونگورو، دریاچه ویکتوریا و کوه کلیمانجارو
-
بازدید از جاذبههای تاریخی: شهر سنگی زنگبار، موزههای باستانشناسی و بناهای تاریخی
-
گشت و گذار در طبیعت: پیادهروی، کوهنوردی و دوچرخهسواری
-
شرکت در فعالیتهای ماجراجویی در فضای باز: قایقسواری، غواصی و پرواز با بالون
-
آشنایی با گونههای گیاهی و جانوری: همراه با راهنمایان متخصص
-
تماشای از نزدیک گونههای جانوری در حال انقراض: مانند کرگدن سیاه، شامپانزه و گوریل کوهستانی
وسایل نقلیه در سافاری
خودروهای سافاری
خودروهای مورد استفاده در سافاری معمولاً شاسیبلندهای آفرودی با امکانات ویژه هستند. این خودروها دارای سقف بازشونده برای عکاسی بهتر، صندلیهای راحت و سیستمهای ارتباطی پیشرفته میباشند. رانندگان محلی این خودروها معمولاً راهنمایان با تجربهای هستند که اطلاعات کاملی از منطقه و حیوانات دارند.
قایقهای سافاری
در مناطقی که پارکهای ملی دارای رودخانه یا دریاچه هستند، سافاری با قایق نیز امکانپذیر است. این نوع سافاری برای مشاهده اسبهای آبی، کروکودیلها و پرندگان آبزی بسیار مناسب است.
پنج حیوان بزرگ (Big Five)
اصطلاح “پنج حیوان بزرگ” یا “بیگ فایو” در اصل توسط شکارچیان قدیمی برای اشاره به پنج حیوانی استفاده میشد که شکار آنها دشوارترین و خطرناکترین بود. امروزه این اصطلاح برای اشاره به پنج گونه محبوب برای مشاهده در سافاری به کار میرود:
شیر آفریقایی
شیرها به عنوان سلطان جنگل، از محبوبترین حیوانات برای مشاهده در سافاری هستند. تانزانیا و کنیا دارای جمعیت قابل توجهی از شیرها میباشند.
پلنگ آفریقایی
پلنگها به دلیل پنهانکاری و زندگی شبانه، مشاهده آنها دشوارتر از سایر حیوانات است. منطقه سرنگتی و نگورونگورو از بهترین مکانها برای دیدن پلنگها هستند.
فیل آفریقایی
فیلهای آفریقایی بزرگترین جانوران خشکی هستند. پارکهای ملی تانزانیا و کنیا جمعیت زیادی از این حیوانات باشکوه را در خود جای دادهاند.
کرگدن سیاه
کرگدن سیاه به شدت در معرض انقراض است و مشاهده آن بسیار نادر است. منطقه نگورونگورو یکی از معدود مکانهایی است که میتوان کرگدن سیاه را در آن مشاهده کرد.
بوفالوی آفریقایی
بوفالوهای آفریقایی به دلیل طبیعت غیرقابل پیشبینی و تهاجمی خود، یکی از خطرناکترین حیوانات آفریقا محسوب میشوند.
بهترین کشورها برای سافاری
کشورهای آفریقایی جذابترین مقاصد برای تورهای سافاری هستند. طبیعت بکر، کمیابترین گونههای جانوری و زندگی قبایل آفریقایی با فرهنگ و سنتهای جالب، این قاره را به بهشتی برای دوستداران طبیعت تبدیل کرده است.
تانزانیا
تانزانیا یکی از برترین مقاصد سافاری در جهان است. پارکهای ملی سرنگتی، دریاچه مانیارا، تارانگیره و منطقه حفاظتشده نگورونگورو، زیستگاه گونههای بیشماری از حیوانات هستند. مهاجرت بزرگ سالانه گاوهای وحشی در سرنگتی، یکی از شگفتانگیزترین پدیدههای طبیعی جهان است.
کنیا
کنیا با پارکهای ملی ماسایی مارا، آمبوسلی، تساوو و دریاچه ناکورو، یکی دیگر از مقاصد محبوب سافاری است. ماسایی مارا محل عبور مهاجرت بزرگ حیوانات است و آمبوسلی منظره خیرهکنندهای از کوه کلیمانجارو را ارائه میدهد.
آفریقای جنوبی
پارک ملی کروگر در آفریقای جنوبی یکی از معروفترین پارکهای ملی جهان است و امکان مشاهده پنج حیوان بزرگ را با زیرساختهای عالی فراهم میکند.
بوتسوانا
دلتای اوکاوانگو در بوتسوانا یکی از منحصربهفردترین مناطق برای سافاری آبی است. این منطقه با کانالهای آب و جزایر سرسبز، زیستگاه گونههای متنوعی از حیوانات است.
نامیبیا
بیابان نامیب و پارک ملی اتوشا در نامیبیا تجربهای متفاوت از سافاری را ارائه میدهند. مشاهده حیوانات در برابر پسزمینه تپههای شنی قرمز رنگ، صحنهای فراموشنشدنی است.
زامبیا
پارک ملی ساوت لوانگوا در زامبیا به دلیل امکان سافاری پیادهروی مشهور است. همچنین آبشار ویکتوریا یکی از شگفتیهای طبیعی جهان در این کشور قرار دارد.
اوگاندا و رواندا
این دو کشور بهترین مقاصد برای مشاهده گوریلهای کوهستانی در زیستگاه طبیعی هستند.
زیمبابوه
پارک ملی ماناپولس در زیمبابوه یکی از میراثهای جهانی یونسکو و زیستگاه جمعیت زیادی از فیلها و بوفالوها است.
سافاری در تضاد با شکار
همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، این روزها سافاری اصلاً به معنای شکار نیست. امروزه مردم در سفری به دل حیات وحش، تنها سلاحی که با خود همراه میکنند، دوربین حرفهای یا گوشی هوشمند است تا عکس بگیرند و خبری از تفنگ و گلوله نیست. هیچ انسان آگاه و طبیعتدوستی کیلومترها رنج سفر به جان نمیخرد تا حیوان وحشی زیبایی را که فقط در آفریقا دیده میشود، از بین ببرد.
گردشگری حیات وحش امروزه نقش حیاتی در حفاظت از گونههای در معرض خطر ایفا میکند. درآمد حاصل از این تورها صرف مبارزه با شکارچیان غیرقانونی، حفاظت از زیستگاهها و آموزش جوامع محلی میشود. بسیاری از شکارچیان سابق امروز به عنوان محافظ و راهنمای تورهای سافاری مشغول به کار هستند.
آنچه طی یک سافاری میبینید
وقتی شما با یک تور سافاری عازم طبیعت بکر قاره آفریقا میشوید، فرصت تجربه موارد زیر را خواهید داشت:
تجربه فرهنگهای محلی
آشنایی با قبایل آفریقایی مانند ماسایی، هادزا، داتوگا و سامبورو و مشاهده سبک زندگی سنتی آنها.
کاوش در مکانهای دیدنی و شگفتیهای طبیعی
بازدید از دهانه آتشفشان نگورونگورو، دلتای اوکاوانگو، بیابان نامیب، آبشار ویکتوریا و دریاچههای بزرگ آفریقا.
بازدید از جاذبههای تاریخی
شهر سنگی زنگبار، جزیره گوره در سنگال، و قلعههای تاریخی در کنیا و تانزانیا.
گشت و گذار در طبیعت
پیادهروی، کوهنوردی، دوچرخهسواری و قایقسواری در مناطق حفاظتشده.
شرکت در فعالیتهای ماجراجویی در فضای باز
پرواز با بالون، غواصی در اقیانوس هند و سافاری شبانه.
آشنایی با گونههای گیاهی و جانوری
یادگیری درباره اکوسیستمهای مختلف و روابط پیچیده بین گونهها.
تماشای از نزدیک گونههای جانوری در حال انقراض
مشاهده کرگدن سیاه، گوریل کوهستانی، سگ وحشی آفریقایی و پنگوئنهای آفریقایی.
نکات مهم برای شرکت در تور سافاری
بهترین زمان سفر
بهترین زمان برای سافاری در شرق آفریقا، فصل خشک یعنی از ژوئن تا اکتبر است. در این ماهها حیوانات در اطراف منابع آب متمرکز میشوند و مشاهده آنها آسانتر است.
وسایل مورد نیاز
-
دوربین عکاسی با لنز تلهفوتو
-
لباسهای خنک و روشن با رنگهای خنثی
-
لباس گرم برای شبهای سرد
-
کفش مناسب پیادهروی
-
عینک آفتابی و کلاه
-
کرم ضدآفتاب و اسپری ضد حشره
-
دوربین دوچشمی
-
داروهای شخصی و داروی ضد مالاریا
قوانین و مقررات
-
هرگز از خودرو خارج نشوید مگر در مکانهای مجاز
-
به حیوانات نزدیک نشوید
-
از تغذیه حیوانات خودداری کنید
-
زباله در طبیعت رها نکنید
-
از ایجاد سروصدا و حرکات ناگهانی پرهیز کنید
نتیجهگیری
سافاری یا تور سافاری یکی از هیجانانگیزترین و منحصربهفردترین تجربههای سفر در جهان است. این نوع گردشگری که ریشه در سنتهای کهن آفریقا دارد، امروزه به نمادی از گردشگری پایدار و مسئولانه تبدیل شده است. شرکت در یک تور سافاری نه تنها فرصت تماشای نزدیک حیات وحش باشکوه آفریقا را فراهم میکند، بلکه به حفاظت از این گنجینههای طبیعی برای نسلهای آینده نیز کمک مینماید.
اگر به دنبال یک ماجراجویی فراموشنشدنی هستید و تصمیم دارید به خود و خانواده در ایام تعطیلات، سفر به دل حیات وحش را هدیه دهید، تورهای سافاری در کشورهای آفریقایی بهترین انتخاب هستند. تانزانیا و کنیا با پارکهای ملی معروف، تنوع زیستی بالا و زیرساختهای مناسب گردشگری، گزینههای ایدهآلی برای اولین تجربه سافاری محسوب میشوند.
سفر به حیات وحش در عصر حاضر به یک پدیده جهانی تبدیل شده است، اما آفریقا همچنان یکی از بهترین قارهها برای کاوش و گردش برای دوستداران طبیعت و حیات وحش است. در تور کنیا و تور تانزانیا، سافاری مهیجی در حیات وحش خواهیم داشت و خاطراتی فراموشنشدنی برای خود رقم خواهیم زد.
